{"id":3018,"date":"2022-06-07T12:27:00","date_gmt":"2022-06-07T10:27:00","guid":{"rendered":"https:\/\/abibooks-project.eu\/bez-kategorii\/nabycie-podstawowych-umiejetnosci-czytania-pisania-i-liczenia-rola-wiedzy-drukowanej\/"},"modified":"2023-05-31T14:38:03","modified_gmt":"2023-05-31T12:38:03","slug":"nabycie-podstawowych-umiejetnosci-czytania-pisania-i-liczenia-rola-wiedzy-drukowanej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/bez-kategorii\/nabycie-podstawowych-umiejetnosci-czytania-pisania-i-liczenia-rola-wiedzy-drukowanej\/","title":{"rendered":"Nabycie podstawowych umiej\u0119tno\u015bci czytania, pisania i liczenia: rola wiedzy drukowanej"},"content":{"rendered":"\n

W klasie zapad\u0142a fascynuj\u0105ca cisza. Lila u\u015bmiechn\u0119\u0142a si\u0119 prawie w grymasie i rzuci\u0142a si\u0119 w bok na kole\u017cank\u0119 z biurka, kt\u00f3ra by\u0142a wyra\u017anie zirytowana. Potem przeczyta\u0142a ponurym tonem: \u201eS\u0142o\u0144ce\u201d. [\u2026] Wed\u0142ug Rino, starszego brata Lili, nauczy\u0142a si\u0119 czyta\u0107 w wieku oko\u0142o trzech lat, patrz\u0105c na litery i obrazki w jego elementarzu. Siedzia\u0142a obok niego w kuchni, gdy on odrabia\u0142 lekcje, i nauczy\u0142a si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c on.*(Rozdzia\u0142y 6-7)<\/p>\n\n

Ten fragment ksi\u0105\u017cki L\u2019amiga geniale autorstwa Eleny Ferrante opowiada o dniu, w kt\u00f3rym Lila, g\u0142\u00f3wna bohaterka, zaskoczy\u0142a swoich koleg\u00f3w z klasy i nauczyciela, ujawniaj\u0105c, \u017ce nauczy\u0142a si\u0119 czyta\u0107, zanim zosta\u0142a tego nauczona. To jej przedwczesne osi\u0105gni\u0119cie nie by\u0142o odosobnionym przypadkiem, ale raczej zapowiedzi\u0105 jej przysz\u0142ych wyj\u0105tkowych zdolno\u015bci we wszystkich kwestiach akademickich. Rzeczywi\u015bcie, opublikowane do tej pory badania naukowe potwierdzaj\u0105 to, co zosta\u0142o przedstawione w tej powie\u015bci: \u017ce podstawowe umiej\u0119tno\u015bci ma\u0142ych dzieci s\u0105 zapowiedzi\u0105 ich przysz\u0142ych osi\u0105gni\u0119\u0107 w nauce. Rzeczywi\u015bcie, umiej\u0119tno\u015bci liczenia i czytania, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na zestaw tych podstawowych umiej\u0119tno\u015bci, mog\u0105 znacznie pom\u00f3c \u2013 lub utrudni\u0107, gdy s\u0105 niewystarczaj\u0105ce \u2013 p\u00f3\u017aniejsze nabycie dalszych umiej\u0119tno\u015bci. Wed\u0142ug Juela (1988) zw\u0142aszcza dzieci maj\u0105ce trudno\u015bci z czytaniem w pierwszej klasie szko\u0142y podstawowej maj\u0105 niestety 88% szans na kontynuowanie tych trudno\u015bci w klasie czwartej. Dlatego wa\u017cne jest, aby zapewni\u0107 dzieciom nabywanie tych umiej\u0119tno\u015bci na wczesnym etapie edukacji.<\/p>\n\n

Jednak dowody sugeruj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nabywanie takich podstawowych umiej\u0119tno\u015bci liczenia i czytania zaczyna si\u0119 jeszcze przed rozpocz\u0119ciem edukacji. Bardzo przekrojowe badanie Juela zaczyna si\u0119 od identyfikacji \u201enie czytaj\u0105cych\u201d od innych ju\u017c w pierwszej klasie. I zn\u00f3w cytuj\u0105c powie\u015b\u0107 Ferrante, Lila zapozna\u0142a si\u0119 z umiej\u0119tno\u015bci\u0105 czytania i pisania, obserwuj\u0105c jedynie swojego brata i jego ksi\u0105\u017cki poza klas\u0105 \u2013 do tego stopnia, \u017ce \u200b\u200bw\u0142a\u015bciwie nauczy\u0142a si\u0119 czyta\u0107 samodzielnie. Teraz, chocia\u017c nie mo\u017cna oczekiwa\u0107, \u017ce dzieci ucz\u0105 si\u0119 czyta\u0107 przed p\u00f3j\u015bciem do szko\u0142y podstawowej, nadal najwa\u017cniejsze jest, aby mia\u0142y kontakt z ksi\u0105\u017ckami i czytaniem tak jak ona, przed pierwszym dniem w klasie. Taka ekspozycja i zwi\u0105zana z ni\u0105 znajomo\u015b\u0107 liter i stron, zosta\u0142a okre\u015blona jako \u201e\u015bwiadomo\u015b\u0107 druku\u201d lub \u201ewiedza o druku\u201d.<\/p>\n\n

\"Fragment
Fragment z L\u2019Arabe du futur: Tome 2 (Sattouf), kt\u00f3ry ilustruje, w jaki spos\u00f3b kontakt z materia\u0142ami drukowanymi w domu mo\u017ce prowadzi\u0107 do wczesnego zdobywania wiedzy o druku (149)M\u00f3j tata by\u0142 profesorem na uniwersytecie, a mimo to nie mia\u0142 w domu ani jednej ksi\u0105\u017cki poza tomami Koranu i Tintin.Czytam je ogl\u0105daj\u0105c ilustracje od zawsze. Widzia\u0142em bia\u0142e b\u0105belki wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 z ust bohater\u00f3w, ale po prostu je zignorowa\u0142em.A\u017c pewnego dnia te znaki zacz\u0119\u0142y nabiera\u0107 sensu. \u2014 Kap\u2026 pan\u2026 mia\u0142\u2026 DOK?To wcale nie jest historia, kt\u00f3r\u0105 sobie wyobra\u017ca\u0142em!<\/figcaption><\/figure>\n

Rzeczywi\u015bcie, nawet je\u015bli wiedza o druku nie przek\u0142ada si\u0119 bezpo\u015brednio na umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania, literatura sugeruje, \u017ce odgrywa ona znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w p\u00f3\u017aniejszym rozwoju umiej\u0119tno\u015bci czytania u ma\u0142ych dzieci, a tak\u017ce, co ciekawe, umiej\u0119tno\u015bci liczenia. Wed\u0142ug Purpury (2015) mo\u017cna to wyt\u0142umaczy\u0107 faktem, \u017ce wiedza o druku pomaga zapozna\u0107 dzieci z ide\u0105 \u201epodstawowego kodu stosowania nazw i znacze\u0144 do symboli\u201d, kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105czy oczywi\u015bcie zar\u00f3wno umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania, jak i liczenia. (Purpura 2015: 212) Oznacza to, \u017ce kiedy dzieci zrozumiej\u0105, \u017ce litery, obrazki i symbole wydrukowane na stronie mog\u0105 przedstawia\u0107 s\u0142owa i liczby, a tym samym mog\u0105 oznacza\u0107 rzeczy i ilo\u015bci w \u015bwiecie fizycznym (zasada wiedzy drukowanej), s\u0105 lepiej przygotowane do operowania takimi pisanymi symbolami w ramach uczenia si\u0119 czytania i pisania oraz liczenia.<\/p>\n\n

Co wi\u0119cej, wiedza o druku nie ko\u0144czy si\u0119 na tym, ale tak\u017ce oswaja dzieci z samymi ksi\u0105\u017ckami jako przedmiotami: pos\u0142ugiwaniem si\u0119 nimi, \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce nale\u017cy je czyta\u0107 od lewej do prawej na stronie i mi\u0119dzy stronami oraz od do\u0142u do g\u00f3ry przez wiersz na stronie. Uczy te\u017c krytycznego my\u015blenia zwi\u0105zanego z ich wyborem (co z kolei obejmuje czytanie tytu\u0142u, streszczenia tylnej ok\u0142adki, przegl\u0105danie spisu tre\u015bci, poruszanie si\u0119 po stronach itp.). Taka znajomo\u015b\u0107 podstawowych narz\u0119dzi jakiejkolwiek formalnej instrukcji mo\u017ce sprzyja\u0107 lepszym wynikom w nauce (Purpura 2015: 200). Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wkr\u00f3tce pojawi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pytanie, jak b\u0119dzie ewoluowa\u0107 przyswajanie wiedzy o druku, wobec post\u0119pu w kierunku ksi\u0105\u017cek cyfrowych?<\/p>\n\n

Podsumowuj\u0105c, nabywanie przez dzieci podstawowych umiej\u0119tno\u015bci \u2013 kt\u00f3re s\u0105 wa\u017cne dla ich przysz\u0142ych osi\u0105gni\u0119\u0107 w nauce \u2013 nie rozpoczyna si\u0119 od pierwszego dnia w szkole, ale wcze\u015bniej. Jednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3ry mo\u017ce pom\u00f3c im w nabyciu zar\u00f3wno umiej\u0119tno\u015bci czytania, jak i liczenia, jest znajomo\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w drukowanych i zwi\u0105zana z nimi wiedza o druku. Z jednej strony jest to dobra wiadomo\u015b\u0107, poniewa\u017c sugeruje, \u017ce rodzice mog\u0105 bez wysi\u0142ku poprawi\u0107 potencja\u0142 naukowy swoich dzieci za pomoc\u0105 nieformalnych \u015brodk\u00f3w przed ich p\u00f3j\u015bciem do szko\u0142y. Z drugiej strony brzmi to niepokoj\u0105co ze spo\u0142ecznego punktu widzenia, poniewa\u017c zwykle dzieci z ni\u017cszych klas spo\u0142ecznych maj\u0105 najmniej kontaktu z materia\u0142ami drukowanymi. To pozostawia miejsce do rozwoju tylko dla szczeg\u00f3lnie uzdolnionych dzieci, takich jak Lila (L’amica geniale) lub szczeg\u00f3lnie stymulowanych, takich jak Riad (L’arabe du futur), aby czerpa\u0107 korzy\u015bci z p\u0142ynnego nabywania podstawowych umiej\u0119tno\u015bci w zakresie czytania i pisania oraz liczenia.<\/p>\n\n

*Oryginalny ekstrakt: Nell\u2019aula cadde un silenzio incuriosito. Lila fece un mezzo sorrisetto, quasi una smorfia, e si gett\u00f2 di lato, tutta addosso alla sua compagna di banco, che diede molti segni di fastidio. Poi lesse con tono imbronciato: \u00abSole\u00bb. [\u2026] Secondo Rino, il fratello pi\u00f9 grande di Lila, la bambina aveva imparato a leggere intorno ai tre anni guardando le lettere e le figure del suo sillabario. Gli si metteva seduta accanto in cucina mentre faceva i compiti, e apprendeva pi\u00f9 di quanto riuscisse ad apprendere lui.<\/p>\n\n

\u017br\u00f3d\u0142a:Ferrante, Elena. My brilliant friend. Europa Editions UK, 2012.Juel, Connie. „Learning to read and write: A longitudinal study of 54 children from first through fourth grades.” Journal of educational Psychology 80.4 (1988): 437.Purpura, David J., and Amy R. Napoli. „Early numeracy and literacy: Untangling the relation between specific components.” Mathematical Thinking and Learning 17.2-3 (2015): 197-218.Sattouf, Riad. L’Arabe du futur (Tome 2): Une jeunesse au Moyen-Orient (1984-1985). Allary \u00e9ditions, 2015.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W klasie zapad\u0142a fascynuj\u0105ca cisza. Lila u\u015bmiechn\u0119\u0142a si\u0119 prawie w grymasie i rzuci\u0142a si\u0119 w bok na kole\u017cank\u0119 z biurka, kt\u00f3ra by\u0142a wyra\u017anie zirytowana. Potem przeczyta\u0142a ponurym tonem: \u201eS\u0142o\u0144ce\u201d. [\u2026] Wed\u0142ug Rino, starszego brata Lili, nauczy\u0142a si\u0119 czyta\u0107 w wieku oko\u0142o trzech lat, patrz\u0105c na litery i obrazki w jego elementarzu. Siedzia\u0142a obok niego w […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2888,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-3018","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3018","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3018"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3018\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3019,"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3018\/revisions\/3019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3018"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3018"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/abibooks-project.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3018"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}